رمزگشایی از تحرکات جدید آمریکایی‌ها در منطقه

به گزارش 9 صبح به نقل از اکوایران، رئیس‌جمهور ایالات متحده گفت در صورت شکست مذاکرات، ممکن است دومین ناو هواپیمابر را به سمت ایران اعزام کند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در مصاحبه‌ای با باراک راوید، گزارش‌گر آکسیوس، گفت که در حال بررسی اعزام دومین ناوگروه ضربت هواپیمابر به خاورمیانه است تا در صورت شکست مذاکرات با ایران، برای اقدام نظامی آماده شود.   ترامپ به اکسیوس گفت: «یا ما به توافق می‌رسیم یا باید مانند دفعه قبل کار بسیار سختی انجام دهیم». یک مقام آمریکایی تأیید کرده که مذاکراتی در مورد اعزام یک گروه تهاجمی دوم از ناو هواپیمابر به منطقه صورت گرفته است.

ترامپ هم‌چنین گفت که انتظار دارد دور دوم مذاکرات ایالات متحده و ایران هفته آینده برگزار شود. ترامپ در این گفت‌وگو در مورد مسیر دیپلماتیک ابراز خوش‌بینی کرد و ادعا کرد که ایران «می‌خواهد خیلی بد به توافق برسد» و به دلیل تهدید نظامی، بسیار جدی‌تر از مذاکرات قبلی در حال تعامل است. ترامپ با اشاره به تصمیم خود برای حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران در ماه ژوئن گفت: «دفعه قبل باور نداشتند که من این کار را انجام دهم. آنها بیش از حد بازی کردند» و افزود این بار مذاکرات «بسیار متفاوت» است.

توافق عالی؟

تهران علناً تأکید کرده است که در مورد هیچ موضوعی غیر از برنامه هسته‌ای خود مذاکره نکرده و از حق غنی‌سازی اورانیوم دست نخواهد کشید. این امر باعث شده است که تندروها در واشنگتن و اسرائیل به این نتیجه برسند که دستیابی به یک توافق جامع امکان‌پذیر نیست و ترامپ باید به جای آن به گزینه نظامی روی آورد.

دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، در سفر خود به مسقط، احتمالاً پاسخ تهران به دور اولیه مذاکرات غیرمستقیم هفته گذشته را منتقل خواهد کرد.

ترامپ در این رابطه به راوید گفته که «بدون تردید» توافقی با ایران برنامه هسته‌ای را پوشش می‌دهد، اما او فکر می‌کند که باید به ذخایر موشک‌های بالستیک ایران نیز بپردازد. او گفت: «ما می‌توانیم با ایران به یک توافق عالی برسیم.»

سیگنال حضور نظامی گسترده‌تر

در واکنش به گفته‌های ترامپ در مصاحبه با راوید که گفته بود ناوگان دیگری ممکن است به سمت ایران اعزام شود، آرون دیوید میلر،تحلیل‌گر مسائل سیاسی در شبکه ایکس نوشت: «هرچه حضور نظامی بیشتر باشد، ایران برای خنثی کردن آن باید امتیاز بیشتری بدهد؛ و اگر امتیازی وجود نداشته باشد، حملات ممکن است جاه‌طلبانه‌تر و سنگین‌تر باشند.»

خبرگزاری رویترز هم گزارش داد که در پی افزایش تنش‌ها با ایران، نیروهای آمریکایی در پایگاه العدید قطر، بزرگترین پایگاه ایالات متحده در خاورمیانه، موشک‌های پاتریوت را در پرتابگرهای متحرک قرار دادند و  این بدان معنی است که آنها می‌توانند سریع‌تر جابجا شوند. رویترز متذکر شده تصمیم به استقرار موشک‌های پاتریوت در پرتابگرهای متحرک به جای ایستگاه‌های پرتاب نیمه‌ایستا - به این معنی که آنها می‌توانند به سرعت برای حمله یا دفاع در صورت حمله ایران مستقر شوند - نشان می‌دهد که چگونه با افزایش تنش‌ها، خطرات افزایش یافته است.

تهدید دریایی تازه

هم‌چنین در بحبوحه تنش‌ها، مقامات آمریکایی به روزنامه وال‌استریت ژورنال گفته‌اند که دولت ایالات متحده توقیف بیش‌تر نفتکش‌های حامل نفت ایران را برای فشار بر تهران مورد بررسی قرار داده‌اند، ولی به دلیل نگرانی‌ها از بابت واکنش تلافی‌جویانه و تأثیر آن بر بازارهای جهانی نفت، فعلا در این رابطه محتاطند.

اخیرا، ایالات متحده چندین کشتی را که نفت ایران را حمل می‌کردند، به عنوان بخشی از محاصره دو ماهه نفتکش‌های تحریم‌شده در خدمت ونزوئلا، توقیف کرده است. این نفتکش‌ها که به اصطلاح ناوگان سایه را تشکیل می‌دهند، به انتقال نفت از کشورهای متعدد تحریم‌شده به چین و سایر خریداران کمک می‌کنند. اقدام ایالات متحده برای جلوگیری از تردد نفت توسط سایر کشتی‌های تحریم‌شده در ایران، منبع اصلی درآمد تهران را تحت فشار قرار می‌دهد و استراتژی تهاجمی کاخ سفید را که در ماه دسامبر در کارائیب اجرا شد، گسترش می‌دهد.

اما برخی از مقامات آمریکایی به این روزنامه گفتند که این گزینه، که یکی از چندین گزینه‌ای است که کاخ سفید برای تحت فشار قرار دادن تهران به دستیابی به توافقی هسته‌ای،  با موانع زیادی روبرو است. تصور می‌شود ایران احتمالاً با توقیف نفتکش‌هایی که نفت متحدان ایالات متحده در منطقه را حمل می‌کنند یا حتی با مین‌گذاری تنگه هرمز، به این اقدام ایالات متحده پاسخ خواهد داد. هر دو اقدام احتمالاً قیمت نفت را به شدت افزایش می‌دهد و خطر یک طوفان سیاسی برای کاخ سفید را به همراه دارد.  مقامات گفتند اگر ایالات متحده وارد یکی از کشتی‌های تحریم‌شده شود، باید پرسنل و احتمالاً کشتی‌های دیگری را برای اسکورت نفتکش یا به ایالات متحده یا مکان دیگری که مایل به ذخیره نفت خام ایران است، هدایت کند.

این بار خلاف جهت تاکو؟

در این شرایط، بلومبرگ طی گزارشی متذکر شده  اگر چه ایالات متحده و ایران پس از پایان گفت‌وگوهای روز جمعه در مسقط، هر دو لحن مثبتی در مورد شروع مذاکرات دیپلماتیک داشتند، اما تحلیلگران همچنان تردید دارند که این تعامل برای جلوگیری از درگیری احتمالی کافی باشد و معتقدند با توجه به اینکه ایران می‌خواهد مذاکرات را به برنامه هسته‌ای خود محدود کند، تقریباً هیچ شانسی برای یک توافق جدی وجود ندارد.

 در واقع، اقدام ترامپ در تهدیدهای مکرر و علنی خود مبنی بر حمله هوایی به ایران و لاف زدن‌هایش مبنی بر اینکه یک «ناوگان» آمریکایی در خاورمیانه در حال شکل‌گیری است، مذاکرات را پیچیده‌تر می‌کند. به گفته دینا اسفندیاری، تحلیلگر اقتصادی بلومبرگ: «مذاکرات در نهایت شکست خواهد خورد و بنابراین احتمالاً در مقطعی شاهد حملات خواهیم بود. سوال کلیدی این است که مذاکرات چقدر طول می‌کشد تا شکست بخورد و صبر ترامپ چقدر دوام می‌آورد.»

گزارش بلومبرگ متذکر شده،در حالی که بازارها احتمال حملات هوایی ایالات متحده را متضاد با رویه TACO - مخفف «ترامپ همیشه از میدان به در می‌رود» - می‌سنجند، یک تحلیل اقتصادی بلومبرگ نشان می‌دهد که ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری خود بیشتر به دنبال تهدیدها بوده است.

نیسان رفعتی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در گروه بین‌المللی بحران، با اشاره به اولویت‌های متناقض دو طرف به بلومبرگ گفته: «اگر به خواسته‌های دو طرف نگاه کنید، هیچ همپوشانی وجود ندارد. وقتی صحبت از احتمال درگیری نظامی می‌شود، ما به هیچ وجه از خطر دور نیستیم».

به گفته مایکل سینگ، مدیر عامل موسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک: «با توجه به اینکه ایران علاوه بر تهدیدات ایالات متحده، با تهدیدات داخلی نیز روبرو است، آنها سعی می‌کنند یک درگیری را برای ایالات متحده پرهزینه کنند.» او افزود که اصرار ایالات متحده بر یک توافق جامع‌تر، احتمال درگیری را افزایش می‌دهد: «این یک درخواست بسیار سطح بالاست. و بنابراین اگر واقعاً معیار شما این است، باید فرض کنید که حملات نظامی قطعاً محتمل‌ترین نتیجه است.»